$(document).ready(function () { $(".validate").validationEngine(); });
Thứ sáu, 19-01-2018 | 16:11GMT+7

'Làng nghề gỗ trong bối cảnh hội nhập, thực trạng và lựa chọn về chính sách'

TBV – Sáng nay 19/1, tại nhà khách Quân đội, số 33C Phạm Ngũ Lão, Hoàn Kiếm, Hà Nội đã diễn ra hội thảo: “Làng nghề gỗ trong bối cảnh hội nhập: Thực trạng và lựa chọn về chính sách” do Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam phối hợp cùng tổ chức Forest Trends tổ chức. Hội thảo trao đổi về thực trạng các làng nghề gỗ vùng sông Hồng và đề xuất những giải pháp định hướng phát triển làng nghề gỗ trong thời kì hội nhập.
Tới dự buổi hội thảo có: Ông Nguyễn Văn Hà –Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Lâm nghiệp, Bộ NN&PTNT; ông Nguyễn Tôn Quyền –Phó Chủ tịch VIFORES; đại diện Bộ Công thương; đại diện Bộ Kế hoạch và Đầu tư; đại diện Hiệp Hội Làng nghề Việt Nam; các chuyên gia quan tâm đến ngành gỗ; gần 20 doanh nghiệp tham gia.

Theo Forest Trends, hiện nay, Việt Nam có khoảng trên 300 làng nghề gỗ đang hoạt động với hàng chục nghìn hộ gia đình và hàng trăm nghìn lao động, bao gồm lao động trực tiếp từ các hộ và lao động thuê từ bên ngoài đang làm việc tại đây. Với quy mô như vậy các làng nghề gỗ hiện nay có vai trò hết sức quan trọng đối với kế sinh của các hộ gia đình trong đó có nhiều hộ nghèo. Các hoạt động sản xuất kinh doanh và những thay đổi về cơ chế chính sách, thị trường tác động đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các làng nghề sẽ tác động đến đội ngũ đông đảo người lao động.
 

Toàn cảnh hội thảo

Buổi hội thảo được tổ chức dựa trên khảo sát thực địa tại 5 làng nghề gỗ lớn vùng sông Hồng gồm: Làng nghề gỗ Hữu Bằng; làng nghề gỗ Vạn Điểm; làng nghề gỗ Liên Hà; làng nghề gỗ Đồng Kỵ; làng nghề gỗ La Xuyên.

Các đại biểu đại diện cho các làng nghề tại buổi hội thảo có trao đổi về vấn đề tại các làng nghề gỗ hiện nay như: gỗ nguyên liệu, nguồn lao động, môi trường, thị trường…; nhiều khó khăn như: cơ chế hỗ trợ; không gian sản xuất; khó tiếp cận vốn đầu tư dài hạn; thiếu tính liên kết,…
 

Đại diện làng nghề gỗ La Xuyên xã Yên Ninh, Ý Yên, Nam Định phát biểu tại hội thảo


Đại diện làng nghề gỗ Liên Hà phát biểu.

 “Làng nghề gỗ hiện nay đang đối mặt với thực trạng về ô nhiễm môi trường, hóa chất, thiếu nguồn lao động được đào tạo…mong muốn trong thời gian tới có thêm mặt bằng chung để phát triển, hỗ trợ vốn vay để các gia đình có thể thành lập công ty, hợp tác xã; tăng cường tuyên truyền an toàn lao động, phòng cháy chữa cháy…” Bà Nguyễn Thị Bảy- Phó Giám đốc công ty TNHH Hoàng Phát đại diện làng nghề gỗ Hữu Bằng (huyện Thạch Thất, HN) chia sẻ.

Theo Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, trong những năm vừa qua đã có những tín hiệu rõ ràng thể hiện sự dịch chuyển trong việc sử dụng nguồn gỗ nguyên liệu trong các làng nghề gỗ theo hướng thân thiện về môi trường. 
 

Tuy nhiên, bên cạnh những dịch chuyển tích cực là những rủi ro và khó khăn to lớn mà các hộ trong làng nghề đang phải đối mặt. Như việc giao dịch giữa các hộ trong làng, bao gồm giao dịch giữa hộ kinh doanh gỗ nguyên liệu và hộ sản xuất chế biến đồ gỗ, giữa các hộ sản xuất và người mua đồ gỗ sau chế biến là các giao dịch miệng và hầu như không có bất cứ bằng chứng pháp lý nào minh chứng cho tính hợp pháp của gỗ và sản phẩm sau chế biến. 

Theo ông Đặng Việt Quang, Chuyên gia nghiên cứu của Tổ chức Forest Trends, con số 74,5% số hộ được khảo sát tại 5 làng nghề không đăng kí kinh doanh, 64% số hộ không có mặt bằng sản xuất, phải sử dụng không gian sống của gia đình, 100% lao động thuê bởi các hộ là hợp đồng miệng, khoảng 90% các giao dịch giữa các hộ sản xuất và hộ cung gỗ nguyên liệu, giữa hộ bán sản phẩm sau chế biến và người mua thiếu các bằng chứng về tính hợp pháp của gỗ, v.v. là các khía cạnh cơ bản phản ánh hoạt động sản xuất kinh doanh phi chính thức tại các làng nghề.

Hiệp định đối tác Tự nguyện (VPA) được Chính phủ Việt Nam và EU thống nhất mở ra nhiều hướng phát triển mới cho ngành gỗ bên cạnh đó cũng đòi hỏi các hộ cần đáp ứng yêu cầu pháp lý liên quan đến vận chuyển và buôn bán gỗ trong chế biến và hoàn thành các nghĩa vụ về thuế, phí đáp ứng yêu cầu thị trường nội địa và thị trường xuất khẩu.

 “Các làng nghề gỗ hiện nay cần truy xuất nguồn gốc để đảm bảo an toàn ngành lâm nghiệp đặt lợi ích doanh nghiệp, hộ sản xuất lên hàng đầu; các hộ sản xuất kinh doanh cần đăng kí kinh doanh để thuận tiện cho công tác quản lý, tìm hiểu thêm về các chính sách liên quan đến làng nghề, chính sách tuyên truyền” Ông Nguyễn Văn Hà –Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Lâm nghiệp, Bộ NN&PTNT cho biết.

Còn theo ông Trịnh Quốc Đạt- Phó Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đại diện cho quyền lợi và tiếng nói làng nghề trên cả nước trong đó có làng nghề gỗ, cần tuyên truyền, tăng cường kiểm tra, quản lý chặt chẽ khi thành lập công ty TNHH, minh bạch xuất xứ sản phẩm, cần định hướng lao động nghề nghiệp cho thế hệ trẻ để giữ và lưu truyền nghề. 

Định hướng phát triển làng nghề gỗ trong bối cảnh hội nhập như một bài toán đặt ra với doanh nghiệp, các nhà quản lý. Cần hoàn thiện về cơ chế chính sách, quy hoạch, tìm ra đặc thù làng nghề, đào tạo công nhân lành nghề, cần các biện pháp khuyến khích, hỗ trợ nhằm tạo động lực cho các hộ tự nguyện tham gia chuyển đổi để đăng kí kinh doanh hợp pháp… 
Bài và ảnh: Thạch Thảo