$(document).ready(function () { $(".validate").validationEngine(); });
Thứ năm, 20-07-2017 | 15:07GMT+7

Tranh thêu tay Huế Havina: Khôi phục và lưu giữ văn hóa truyền thống

TBV - Truyền thống có từ lâu đời, trải qua bao thăng trầm của thời gian và lịch sử, tranh thêu tay - những tác phẩm nghệ thuật đặc sắc, mang tính thẩm mỹ cao đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc vẫn luôn là niềm tự hào của người dân đất Việt và nhận được sự yêu mến của bạn bè thế giới. Nhưng trước nếp sống hiện đại, nhiều nghề thủ công truyền thống dần bị quên lãng, thậm chí là mai một và nghề thêu tranh tay cũng đang đối mặt với nhiều thách thức.
Là một người con xứ Huế, cái nôi phát triển của nghề thêu, đồng thời được sinh trưởng trong gia đình có truyền thống thêu tranh tay, chị Như Ý không khỏi xót xa khi chứng kiến nghề bao đời nay của gia đình, của quê hương, của dân tộc đang mai một dần. Sau những tháng ngày trằn trọc suy nghĩ, vợ chồng chị đã quyết tâm khôi phục lại nghề truyền thống. Hiện tại, dù còn nhiều khó khăn nhưngvới quyết tâm và tấm lòng yêu nghề, anh chị vẫn vững niềm tin mang tranh thêu tay Việt Nam lan rộng ra thị trường trong và ngoài nước. 

Món quà hạnh phúc đến từ thương hiệu Havina 

Tìm đến chi nhánh Công ty CP Tranh thêu tay Huế - Havina tại quận 5 (TP.HCM), tiếp chúng tôi là chị Trần Thị Như Ý và anh Nguyễn Trí Đạt (người sáng lập và giám đốc điều hành công ty). Với nét giản dị, mộc mạc, giọng nói đặc trưng xứ Huế, anh chị vui vẻ, nhiệt tình trò chuyện cùng chúng tôi về nghề tranh thêu tay này. 

Havina, có nghĩa là Happy Việt Nam - hạnh phúc của nghề thêu Việt Nam. “Chúng tôi mong muốn mang lại hạnh phúc đến người làm nghề tranh thêu,người nghệ nhân thêu tranh, người sử dụng tranh thêu cũng phải hạnh phúc. Tôi cũng rất hạnh phúc vì hiện tại, Havina đã có thể giúp đỡ ít nhất là 50 nghệ nhân thêu cùng hàng ngàn khách hàng sử dụng tranh cảm thấy hạnh phúc về nghề mình làm và sản phẩm tinh thần mình lựa chọn. Mang và lan tỏa hạnh phúc đến cho những người tiếp xúc với Havina đó là điều mà bấy lâu nay chúng tôi tâm huyết thực hiện…”, anh Trí Đạt chia sẻ. 
 

Bên cạnh đó, Havina đang dự định mở các lớp đào tạo, dạy nghề trực tuyến (online) và trực tiếp tại cơ sở chính tại Huế nhằm đưa tranh thêu tay đến gần các bạn trẻ Việt hơn. Đồng thời, tập trung xây dựng được đội ngũ nghệ nhân thêu tranh lành nghề, như vậy mới có thể khôi phục và lưu giữ nghề. 

Nghệ thuật tranh thêu tay - Báu vật lưu giữ hồn đất Việt 

Từ chân dung con người đến đóa hoa, cây cỏ, sinh vật cho đến dòng sông, bến nước, con đò,… những hình ảnh quê hương, đất nước rất đỗi hữu tình, bình dị, hay những dấu ấn văn hóa về đời sống, con người bao đời nay trong thể loại tranh thư pháp như: công ơn đấng sinh thành, gia đình, tài đức phúc lộc an khang, đạo lý ở đời… đều được tái hiện vào trong tranh.Và các bức tranh thêu về dân tộc Việt Nam thân thương ấy đã dệt lên từ những đường kim, mũi chỉ với đôi tay tận tụy, khéo léo của các nghệ nhân lành nghề luôn làm say lòng biết bao người thưởng tranh. 
 

Để hoàn thành một bức tranh thêu, tất cả đều phải làm theo từng bước nhất định từ khâu chuẩn bị nguyên vật liệu, chọn chủ đề tranh, in hình trên vải, phối màu chỉ thêu… Hiện nay, nguyên vật liệu cần chuẩn bị cho việc thêu tranh vô cùng dễ kiếm và không mất quá nhiều công sức. Tuy nhiên, tranh thêu tay đòi hỏi người nghệ nhân phải có hiểu biết về kỹ thuật thêu nhất định, thậm chí điêu luyện thì mới có thể tạo nên một bức tranh đẹp và có hồn. Đây cũng là điểm quan trọng của nghề thêu tranh tay, trong đó, tâm trạng của nghệ nhân cũng ảnh hưởng rất nhiều đến tiến độ hoàn thành sản phẩm. Sáng tạo nghệ thuật chú trọng nhiều vào cảm hứng, anh Trí Đạt cho biết: “Khi vui thì tranh có màu tươi sáng còn lúc tâm trạng không ổn định, có chuyện buồn phiền thì sẽ không thêu được. Vì thế, tại Havina các nghệ nhân đều được thoải mái trong giờ làm việc. Đồng thời, chúng tôi cũng hết mình tạo điều kiện tốt nhất để mọi người yên tâm làm việc, yên tâm sáng tạo…”

Mỗi bức tranh là duy nhất, có một nét đẹp riêng, cũng cùng một đề tài, một bức ảnh, một kích thước, nguyên vật liệu hay thậm chí là cùng nghệ nhân thêu thì bức tranh hoàn thành chẳng thể nào giống bức ban đầu. Tất thảy đều được tạo nên từ khoảnh khắc, khoảng thời gian nhất định. “Thật vậy, đôi khi có những bức tranh thêu xong thật sự khiến mình cứ muốn ngắm nhìn mãi thôi, và bản thân mình luôn yêu tất cả các bức tranh làm ra. Mỗi lần đem tranh đi bán, trong lòng chị lại dâng lên một cảm xúc buồn bã, một nỗi xót xa như chia cắt với đứa con tinh thần của mình…”, chị Như Ý tâm sự.
Tranh thêu tay như một báu vật lưu giữ hồn dân tộc Việt Nam, luôn nhận được sự trân trọng của người dân Việt Nam cùng bạn bè quốc tế. Việc tập trung phát triển, mang tranh thêu tay truyền thống lan xa hơn nữa là điều rất cần thiết góp phần gìn giữ, phát huy văn hóa dân tộc và đẩy mạnh phát triển kinh tế nước nhà. 
Bảo Quỳnh