$(document).ready(function () { $(".validate").validationEngine(); });
Thứ tư, 25-07-2018 | 10:40GMT+7

Nghệ nhân Bùi Văn Thu: Khởi nghiệp từ lòng yêu nghề

TBV - Về thôn An Thọ, hỏi nghệ nhân Bùi Văn Thu ai cũng nhiệt tình chỉ đến nơi. Với đầu óc thông minh, đôi bàn tay khéo léo, và trí tưởng tượng phong phú, chàng trai trẻ Bùi Văn Thu (41 tuổi) và xưởng điêu khắc mộc mỹ nghệ Vân Long tại thôn An Thọ, xã Tam An, huyện Phú Ninh (Quảng Nam) đã tạo ra những sản phẩm gỗ độc đáo, mang giá trị nghệ thuật cao, từng bước có chỗ đứng trên thị trường…
Trò chuyện với chúng tôi, anh Bùi Văn Thu cho biết: Bản thân sinh ra trong một gia đình có hoàn cảnh khó khăn, nhà có bốn anh em và tôi là con thứ ba trong gia đình. Năm 1997, tôi thi đỗ vào lớp 10 nhưng vì hoàn cảnh khó khăn, nên tôi không theo học nữa mà quyết định ra Hội An (Quảng Nam) để học hỏi, tìm hiểu về nghề mộc Kim Bồng ở nghệ nhân Huỳnh Ry. Tuy nhiên, hoàn cảnh gia đình chỉ là một phần, quyết định đi theo nghề này là bởi từ nhỏ tôi đã rất đam mê về kiến trúc và kèm theo đó bản thân cũng có chút năng khiếu về hội họa, điều đó càng thôi thúc tôi phải cố gắng phấn đấu để trở thành một thợ mỹ nghệ, chế tác ra nhiều sản phẩm độc đáo, tinh tế. 

Theo anh Thu, để làm ra những sản phẩm tinh xảo, thì người thợ mộc cần có kỹ năng và tâm huyết. Sản phẩm gắn với văn hóa, tập quán, phong tục của vùng miền. Nghề điêu khắc gỗ rất vất vả, đòi hỏi người thợ phải kiên trì, sáng tạo, đưa khối gỗ vô tri trở nên sống động và có hồn. Không có độ rung cảm thì người thợ rất khó thổi hồn vào tác phẩm. Sản phẩm đầu tiên do anh thực hiện là bức tượng Phật bà Quan Thế âm Bồ tát nhỏ bằng bàn tay, Thu làm trong 4 ngày theo đơn đặt hàng của một người quen, bán được 200 ngàn đồng. Anh Thu nhớ lại. 
 

Niềm đam mê nghề nghiệp và sự kiên trì đã giúp nghệ nhân Bùi Văn Thu khẳng định uy tín trong giới điêu khắc.
 

Theo tìm hiểu của chúng tôi, anh Thu sinh năm 1977 trong một gia đình có cha làm nghề mộc. Ngay từ thuở học sinh tiểu học, anh Bùi Văn Thu đã làm quen với những chiếc đục, chiếc bào của gia đình. Ngày ấy, anh Thu tìm nhặt những mẩu gỗ thừa rồi đem đục đẽo, và niềm đam mê với gỗ đến với anh Thu từ đó...Những ngày đầu, anh Bùi Văn Thu làm chủ một xưởng điêu khắc gỗ, dù nhỏ nhưng mấy tháng đầu, sản phẩm do Thu tự làm ra còn đơn điệu, mới chỉ dừng lại ở những bức tượng nhỏ, đôi lọ lục bình…nên xưởng sản xuất vắng khách, và doanh thu không đủ bù chi. Nhưng không vì thế mà nản chí, anh Thu đã nghiên cứu sách báo, internet, ra lại nghệ nhân Huỳnh Ry (làng mộc Kim Bồng - TP. Hội An) để tìm kiếm và đưa ra ý tưởng mới cho các sản phẩm. Với quyết tâm, và bằng nỗ lực, niềm đam mê miệt mài lao động, nghệ nhân Bùi Văn Thu đã vượt qua không ít khó khăn và trải nghiệm với nghề. 

Hiện xưởng điêu khắc mộc mỹ nghệ Vân Long có 5 thành viên và chính anh là người thợ cả. Sau nhiều năm gắn bó, với lòng kiên trì, cộng với bàn tay khéo léo, và những tác phẩm của anh Thu tạo ra trở nên sống động, tinh tế, độc đáo và lạ mắt, chất lượng giá trị cao mà giá thành hợp lý, đã tạo được lòng tin với nhiều người trong xã. Xưởng điêu khắc mộc mỹ nghệ Vân Long do chàng thanh niên trẻ Bùi Văn Thu đã bước đầu thành công, sản phẩm làm ra có chỗ đứng trên thị trường. Nhờ đó, tiếng lành đồn xa, khách hàng ngày một tìm đến cơ sở của anh Thu đặt hàng ngày càng nhiều. 

Sản phẩm điêu khắc gỗ của xưởng điêu khắc mộc mỹ nghệ Vân Long rất đa dạng, phong phú về kích cỡ cũng như chủng loại, tùy theo yêu cầu của khách. Từ sản phẩm như điêu khắc tứ linh, 12 con giáp, tượng Phật Di lặc ngũ phúc, cá chép vượt vũ môn, tượng Phật bà Quan Thế âm Bồ tát loại nhỏ đặt trên ô tô, đến tượng Phật bà Quan Thế âm Bồ tát loại trung, và lớn, Tượng Di Lặc, đến lọ lục bình… Mỗi bức tượng thể hiện rõ trạng thái hỉ, nộ, ái, ố, mang theo cả tâm tư của nghệ nhân. So với nhiều cơ sở mộc trong huyện Phú Ninh, cơ ngơi xưởng điêu khắc mộc mỹ nghệ Vân Long của anh Thu còn khá khiêm tốn. Song, bù lại những sản phẩm do cơ sở làm ra ăn đứt nơi khác về mẫu mã cũng như chất lượng và tính thẩm mỹ. Không ai biết rằng, ban đầu xưởng mộc của anh Thu khá nhỏ hẹp, tay nghề của thợ còn chưa vững. 
 

Nghệ nhân Bùi Văn Thu với sản phẩm”Bàn tự xoay” và danh hiệu “Nghệ nhân làng nghề Việt Nam”. 
 

Anh Thu chia sẻ, hiện nay hầu hết các sản phẩm của xưởng điêu khắc mộc mỹ nghệ Vân Long đều được chế tác theo đơn đặt hàng. Chính vì thế, mà mình đều xem sản phẩm của mình như những đứa con tinh thần. Bình quân mỗi tháng, xưởng nhận được khoảng 10 đến 15 đơn hàng. Sau khi trừ vật tư, chi phí sản xuất, mỗi tháng xưởng điêu khắc mộc mỹ nghệ Vân Long có thể thu về từ 40-50 triệu đồng. Bình quân mỗi lao động cũng từ 5 triệu đến 6 triệu đồng/tháng. Một năm, xưởng điêu khắc mộc mỹ nghệ Vân Long chế tác khoảng 200 đơn hàng lớn, nhỏ cho khách hàng trong và ngoài huyện. 

Được biết, thường kỳ hàng năm, tỉnh Quảng Nam tổ chức Hội chợ Xuân, và Hội chợ khu vực miền Trung - Tây Nguyên, xưởng điêu khắc mộc mỹ nghệ Vân Long luôn thu hút khách đến tìm hiểu sản phẩm. Qua đó, nhiều tác phẩm của xưởng điêu khắc mộc mỹ nghệ Vân Long đều đạt giải cao như: “Mỹ Sơn, phố chợ, Chùa Cầu” (giải A); “Người mẹ thời gian” (giải Khuyến khích).

Tại cuộc thi sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu tỉnh Quảng Nam 2015, tác phẩm “Duyên quê” và “Chùa cầu Hội An” lọt vào vòng chung khảo. Cuộc thi sản phẩm tiêu biểu công nghiệp nông thôn toàn quốc năm 2012, tác phẩm “Trăng rằm phố Hội” (giải Nhì) tại cuộc thi “Tài hoa nghề mộc” do thành phố Hội An(Quảng Nam) tổ chức… Và riêng cá nhân anh Bùi Văn Thu, đã được Ban Chấp hành Trung ương Hiệp hội Làng nghề Việt Nam phong tặng Danh hiệu”Nghệ nhân làng nghề Việt Nam”. Anh Thu cũng được Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Đinh Văn Thu ký tặng Danh hiệu Nghệ nhân Bùi Văn Thu - Thợ điêu khắc mộc mỹ nghệ vào năm 2016. Ngoài ra, anh Bùi Văn Thu còn được công nhận danh hiệu Thợ giỏi cấp tỉnh Quảng Nam năm 2014, và rất nhiều Bằng khen của huyện Phú Ninh trao tặng. 

Chia tay nghệ nhân làng nghề Việt Nam Bùi Văn Thu và xưởng điêu khắc mộc mỹ nghệ Vân Long của anh. Hình ảnh những đường nét hoa văn, tinh tế trong mỗi sản phẩm còn in dấu ấn trong tâm trí chúng tôi… Hy vọng, với ước mơ khởi nghiệp của mình và quyết tâm gìn giữ và phát huy những giá trị đặc biệt nghề mộc truyền thống vùng đất Quảng Nam, anh Bùi Văn Thu và xưởng điêu khắc gỗ do anh làm chủ sẽ chế tác ra nhiều sản phẩm mới làm đẹp cho đời.
Bài và ảnh Nguyễn Văn Sơn